Polacy kochają Chorwację. W 2024 roku ten kraj odwiedziło 1,1 mln naszych rodaków, co sprawia, że jesteśmy czwartą (po Niemcach, Słoweńcach i Austriakach)[1] co do wielkości grupą zagranicznych turystów. Ewelina Sadura Marinović, Polka mieszkająca na wyspie Brač, w swojej książce „Chorwacja. Kamienie, morze i opowieści z Dalmacji” opisuje nie tylko miejsca warte odwiedzenia podczas wakacyjnych wyjazdów, ale też pokazuje nieco inną perspektywę – kogoś, kto widzi ten kraj poza sezonem turystycznym i kto stał się częścią lokalnej społeczności.
Kiedy w 2009 r. Ewelina Sadura po raz pierwszy odwiedziła Chorwację i wyspę Brač, z której pochodził jej ówczesny chłopak, a dzisiaj już mąż – Roman, zakochała się w tym miejscu, choć wówczas jeszcze nie wiedziała, że stanie się ono jej domem. Dopiero kilka lat później, tempo życia w stolicy Polski dało się im we znaki na tyle, że podjęli decyzję o przeprowadzce do Bola – rodzinnej miejscowości Romana. Tak rozpoczęła się chorwacka przygoda autorki książki, poświęconej „krainie cykad i pomarańczy”.
Już wstęp do tej opowieści świadczył o tym, że będzie ona w dużej mierze prywatna. I rzeczywiście, „Chorwacja. Kamienie, morze i opowieści z Dalmacji” to coś na kształt bloga, przeniesionego na karty książki, z dużą dawką wspomnień i osobistymi historiami, związanymi z miejscami, odwiedzanymi przez autorkę.
Znajdziecie tu opowieści o przyrodzie, kulturze, historii i kuchni Dalmacji. Ewelina Sadura Marinović „oprowadzi” Was po ukochanej wyspie Brač, opowie o małej społeczności Bola i o tym jak zmienia się życie mieszkańców wraz z końcem turystycznego sezonu, zaprosi Was do: Splitu, Zadaru, Šibenika oraz Dubrownika, na wyspy Hvar, Murter i Korčulę. Wyjaśni czym tak naprawdę jest chorwackie polako i dlaczego kawa odgrywa w Dalmacji tak ważną rolę.
Choć układ książki nie pozostawia złudzeń, że to nie miał być przewodnik, bez trudu wyłuskacie z tekstu listę miejsc, które warto zobaczyć. Czy mamy tu do czynienia ze zjawiskiem idealizacji? Oczywiście, ale trudno mieć o to pretensje, bo autorka swojej miłości do Chorwacji nie ukrywa. Z jej słów bije zachwyt, o wadach mówi niewiele, zaledwie napomyka „gdzieś pomiędzy słowami” o zjawiskach takich jak np. urzędnicza opieszałość, nadając jej zaledwie rangę drobnej niedogodności.
Jednocześnie trudno zarzucić jej brak autentyczności – choć pod względem formy i języka ten tytuł mnie nie zachwycił (chwilami bywa romantycznie, miejscami pompatycznie), to właśnie ta prostota, ta nieidealność, brak wymuskania, paradoksalnie sprawiły, że w moich oczach opowieści Eweliny Sadury Marinović stały się prawdziwe. Z każdym kolejnym rozdziałem coraz bardziej angażowałam się w tę opowieść, ulegałam czarowi Dalmacji i ogarniała mnie coraz większa ochota na wyprawę do Chorwacji i poznanie wyspy Brač. Mam nadzieję, że pewnego dnia uda mi się te plany zrealizować.
Podsumowując – lekka, przyjemna lektura, idealna na długie jesienno-zimowe wieczory, przenosząca czytelnika do krainy pełnej słońca, gdzie czas płynie wolniej, oczy sycą się widokiem morza, a kawa smakuje lepiej. Gwarantuję, że zatęsknicie za wakacjami.
Opis Wydawcy:
Odkryj magiczną Chorwację w podróży pełnej słońca, szumu morza i zapachu rozmarynu.
Polacy dobrze znają i kochają ten kraj – to jeden z najchętniej wybieranych kierunków wakacyjnych. Chorwacja kusi różnorodnością krajobrazów: od malowniczych plaż ciągnących się wzdłuż wybrzeża Adriatyku, przez dzikie wyspy i majestatyczne góry skrywające setki kilometrów szlaków pieszych, po zabytkowe miasta z wąskimi uliczkami i kamiennymi domami.
Ewelina Sadura Marinović, Polka mieszkająca na wyspie Brač, zaprasza w podróż po Dalmacji – zarówno tej dobrze znanej, jak i pełnej miejsc nieodkrytych. Każdy rozdział tej książki to inna opowieść, która przenosi czytelnika do świata pełnego niezapomnianych widoków. Prowadzi przez tętniący życiem Dubrownik, urokliwe wyspy Hvar i Korčula czy park narodowy Krka, gdzie wodospady i bujna roślinność tworzą zapierający dech w piersiach pejzaż.
Dalmacja zachwyca nie tylko pięknem przyrody, lecz także bogactwem kulturowym i historycznym. Jak smakuje chorwacka kuchnia? Jak wiatry kształtują życie codzienne Chorwatów? Jak wygląda tradycyjna hodowla owiec? Jakie historie kryją się za zabytkowymi murami Splitu? Dlaczego picie kawy w kawiarniach to niemal rytuał? Gdzie znajdują się baśniowe scenerie pokazane w serialu Gra o tron?
Ten kraj to prawdziwy raj dla miłośników natury, sportów wodnych, pysznego jedzenia i architektury. Niezależnie od tego, czy planujesz podróż do Chorwacji, czy po prostu chcesz poczuć jej atmosferę – ta opowieść przeniesie cię prosto nad Adriatyk. Spotkajmy się w Dalmacji!
Autor: Ewelina Sadura Marinović
Tytuł: Chorwacja. Kamienie, morze i opowieści z Dalmacji
Wydawnictwo: Luna
Rok wydania: 2025 (wydanie pierwsze)
Oprawa: miękka ze skrzydełkami
Liczba stron: 288
ISBN: 978-83-68381-03-0
[1] Tomasz Kamiński, Chorwacja w 2024 roku: delikatny wzrost, Polska nadal na 4. miejscu, 20.03.2025 r., https://turistico.pl/chorwacja-w-2024-roku-polska-nadal-na-4-miesjcu/ [dostęp – 5.11.2025]